Vàng mã hóa so với vàng truyền thống: khác nhau điểm nào?

Được viết bởi: Evan Rouse | Nhà văn tài chính

Vàng mã hóa tạo nên lớp blockchain cho giao dịch vàng, cho phép tiếp cận thị trường liên tục và là động lực định giá khác biệt. Trong khi cả vàng mã hóa và vàng truyền thống đều liên kết với cùng một loại hàng hóa thực, cách giao dịch và cả cơ hội lẫn rủi ro mà hai loại vàng này mang lại có thể khác biệt về mặt ý nghĩa.

Giao dịch vàng truyền thống là gì?

Giao dịch vàng truyền thống thường đề cập đến việc giao dịch vàng giao ngay (XAU/USD), hợp đồng tương lai, ETF hoặc vàng thỏi.

Trong giao dịch CFD, vàng hầu hết thường được giao dịch qua các thị trường giao ngay. Tại đây, giá được xác định từ các sàn giao dịch toàn cầu có tính thanh khoản cao và các nhà cung cấp thanh khoản tổ chức. Thị trường này hoạt động tại các trung tâm tài chính lớn như London và New York, theo các phiên giao dịch có cấu trúc thay vì một chu kỳ liên tục 24/7.

Điều này có nghĩa là trong khi tính thanh khoản thường cao trong giờ hoạt động, giao dịch sẽ tạm dừng hoặc chậm lại ngoài những khung thời gian này. Từ đó hạn chế khả năng ứng biến của bạn trước những tin tức nóng hổi hoặc các diễn biến vào cuối tuần.

Vàng mã hóa là gì?

Vàng mã hóa đại diện cho vàng vật chất đã được số hóa trên blockchain. Khi giao dịch vàng mã hóa qua CFD, bạn đang đầu cơ vào giá của các token kỹ thuật số này chứ không sở hữu token hoặc vàng thật. Mỗi token thường được bảo chứng bằng một lượng vàng cụ thể được cất trong quỹ dự trữ, nhưng có thể được giao dịch như một tài sản kỹ thuật số. Các ví dụ bao gồm XAU₮ (Tether Gold) và PAXG (Pax Gold), được định giá trên các thị trường dựa trên blockchain thay vì sàn giao dịch truyền thống. Giá vàng thay đổi theo mức cung và cầu trong các thị trường tiền điện tử, thay vì chỉ phụ thuộc vào mốc giá vàng chuẩn trong thị trường truyền thống. Điều này có nghĩa là giá trị của vàng không chỉ bị ảnh hưởng bởi biến động trong thị trường vàng truyền thống, mà còn bởi các điều kiện cụ thể của thị trường tài sản kỹ thuật số, bao gồm tính thanh khoản của sàn giao dịch, khối lượng giao dịch và mức chênh lệch giữa số người mua và người bán trên nhiều nền tảng khác nhau.

Do đó, vàng mã hóa đôi khi có thể giao dịch với một mức giá cao hơn hoặc thấp hơn so với vàng giao ngay. Những khác biệt này thường xuất hiện khi tính thanh khoản kém hơn, trong các giai đoạn biến động mạnh hoặc khi giao dịch chênh lệch giữa thị trường tiền điện tử và thị trường truyền thống tạm thời kém hiệu quả hơn.

Cả hai phương thức đều có những rủi ro riêng biệt. Thị trường vàng truyền thống nhìn chung được thiết lập vững chắc hơn và có thanh khoản cao hơn trong giờ giao dịch chính, nhưng giá có thể bị gap khi thị trường mở cửa trở lại, đặc biệt là sau các tin tức lớn hoặc sự kiện cuối tuần. Vàng được token hóa (Tokenised gold), mặc dù cung cấp định giá liên tục, có thể gặp tình trạng thanh khoản thấp hơn vào một số thời điểm, spread rộng hơn, và giá có thể lệch so với thị trường vàng cơ sở do các yếu tố đặc thù của thị trường tiền điện tử.

Phân tích sâu hơn về những khác biệt chính

1. Giờ giao dịch

Một trong những đặc điểm nổi bật của vàng mã hóa là gần như lúc nào cũng giao dịch được. Các thị trường mã hóa thường hoạt động 24 giờ một ngày, 7 ngày một tuần. Nhờ đó, các nhà giao dịch có thể phản ứng ngay lập tức với các diễn biến kinh tế vĩ mô, sự kiện địa chính trị hoặc sự thay đổi trong tâm lý thị trường, ngay cả ngoài giờ giao dịch truyền thống.

Ngược lại, thị trường vàng giao ngay phải hoạt động theo các phiên giao dịch bài bản. Mặc dù thị trường này hoạt động trong phần lớn thời gian của tuần giao dịch, vẫn có những khoảng trống, đặc biệt vào cuối tuần, khi mà giá có thể biến động nhưng không giao dịch được. Sự khác biệt này có thể đặc biệt quan trọng trong điều kiện thị trường biến động nhanh hoặc khó lường.

2. Cơ chế hình thành giá

Giá vàng truyền thống được neo giữ trong các thị trường toàn cầu đã được thiết lập, với tính thanh khoản cao và mốc tham chiếu được công nhận rộng rãi. Tuy nhiên, vàng mã hóa được định giá trong các hệ sinh thái dựa trên blockchain. Mặc dù nhìn chung giá này vẫn theo sát giá vàng thực tế, nhưng không có gì đảm bảo hai giá này sẽ giống hệt nhau. Chênh lệch giá có thể phát sinh do:

• Sự khác biệt về tính thanh khoản giữa các sàn giao dịch
• Sự khác biệt về các bên tham gia thị trường
• Giao dịch liên tục ngoài khung giờ truyền thống
• Động lực cung và cầu trong các thị trường tiền điện tử

Do đó, vàng mã hóa có thể giao dịch với giá cao hơn hoặc thấp hơn so với vàng giao ngay, đặc biệt trong các giai đoạn thanh khoản thấp hơn hoặc biến động mạnh.

3. Khả năng thanh khoản

Tính thanh khoản trong thị trường vàng truyền thống thường tập trung vào các phiên giao dịch lớn, khi sự tham gia của các tổ chức đạt mức cao nhất. Vàng mã hóa cung cấp giá liên tục, nhưng tính thanh khoản có thể bị chia nhỏ và biến động hơn tùy thuộc vào nền tảng và thời điểm trong ngày. Điều này tạo ra các môi trường giao dịch khác nhau:

• Vàng truyền thống: tính thanh khoản sâu hơn, tương quan chặt chẽ hơn với mốc tham chiếu trong giờ cao điểm
• Vàng mã hóa: có thể giao dịch liên tục, nhưng có khả năng phát sinh chênh lệch giá hoặc khoảng cách giá lớn hơn trong điều kiện thanh khoản kém hơn

4. Kích cỡ vị thế

Tính mã hóa cho phép giao dịch cực kỳ linh hoạt, vì token có thể được chia thành nhiều đơn vị rất nhỏ. Nhờ đó, bạn có thể thực hiện phân nhỏ vị thế một cách dễ dàng và quản lý vốn chính xác hơn.  

Trong khi CFD vàng truyền thống cũng cho phép giao dịch dùng đòn bẩy, thị trường mã hóa về bản chất được xây dựng xoay quanh các đơn vị kỹ thuật số có thể chia nhỏ, làm tăng tính linh hoạt khi thực hiện giao dịch.

5. Cấu trúc và hạ tầng thị trường

Thị trường vàng truyền thống dựa vào các sàn giao dịch tập trung, mạng lưới OTC và các tổ chức cung cấp thanh khoản. Ngược lại, vàng mã hóa hoạt động trên cơ sở hạ tầng blockchain, mang đến:

• Điểm giao dịch phi tập trung hoặc bán tập trung
• Hồ sơ giao dịch minh bạch
• Môi trường thanh toán liên tục

Sự khác biệt cấu trúc này có thể ảnh hưởng đến mọi thứ từ hành vi định giá đến tốc độ phản ứng của thị trường đối với thông tin mới.

6. Quyền sở hữu và đòn bẩy

Trong cả hai trường hợp, dù giao dịch CFD vàng truyền thống hay CFD vàng mã hóa, bạn đều không mua tài sản thực. Thay vào đó, bạn đang đầu cơ vào biến động giá bằng cách sử dụng đòn bẩy.

Điều này cho phép bạn mua hoặc bán và tiếp cận thị trường chỉ với một khoản đầu tư nhỏ ban đầu. Tuy nhiên, đòn bẩy làm tăng cả khả năng sinh lời và nguy cơ thua lỗ, nên quan trọng là phải biết cách quản lý rủi ro. Nguyên nhân là vì quy mô vị thế của bạn lớn hơn khoản đầu tư ban đầu, có nghĩa là ngay cả những biến động nhỏ của thị trường cũng có thể tác động đến tài khoản của bạn theo tỷ lệ lớn hơn.

Những rủi ro cần cân nhắc

Tuy vàng mã hóa mang lại những cơ hội mới, phương thức này cũng mang đến những yếu tố khác đáng cân nhắc.

Bởi vì thị trường này hoạt động liên tục, biến động giá có thể xảy ra bất cứ lúc nào, kể cả những lúc các nhà giao dịch ít hoạt động. Điều này có thể làm tăng nguy cơ gặp rủi ro do biến động đột ngột.

Giá cũng có thể khác biệt so với các thị trường vàng truyền thống, đặc biệt là trong những giờ thấp điểm hoặc khi tính thanh khoản kém. Điều này có thể ảnh hưởng đến việc khớp lệnh giao dịch và kết quả.

Giống như tất cả các giao dịch CFD, vị thế dùng đòn bẩy làm tăng cả lợi nhuận và thua lỗ, đồng thời biến động thị trường bất lợi có thể xảy ra rất nhanh.

Vàng mã hóa so với vàng truyền thống: bên nào phù hợp với chiến lược của bạn?

Trong khi cả hai đều là giao dịch vàng, thị trường mã hóa và truyền thống hoạt động theo những cách khác nhau. Việc chọn cái nào trong hai hình thức này phụ thuộc vào cách bạn giao dịch và mối ưu tiên của bạn.

Vàng mã hóa có thể phù hợp nếu bạn:

• Muốn có khả năng giao dịch 24/7
• Ưu tiên tiếp cận với động lực thị trường tiền điện tử
• Coi trọng tính linh hoạt trong kích thước vị thế

Vàng truyền thống có thể phù hợp hơn nếu bạn:

• Thích mốc tham chiếu giá đã được thiết lập
• Dựa vào tính thanh khoản sâu trong giờ giao dịch thị trường chính
• Tập trung vào các chiến lược vĩ mô phù hợp với thị trường tài chính truyền thống

Trên thực tế, hai hình thức này không loại trừ lẫn nhau. Hiểu cách hoạt động của mỗi loại, đặc biệt là trong các điều kiện thị trường khác nhau, có thể giúp bạn sử dụng cả hai cách này hiệu quả hơn theo một cách tiếp cận giao dịch rộng hơn.