
Lại nữa rồi. Với một chiêu bài cổ điển kiểu Trump—dùng sự đánh lạc hướng và bắt nạt—Tổng thống đã tăng thêm áp lực trong cuộc xung đột kéo dài của ông với Chủ tịch Fed Jerome Powell, sau khi DoJ gửi trát yêu cầu Fed cung cấp thông tin, với lý do chính thức là liên quan đến lời khai của ông Powell hồi năm ngoái về việc cải tạo Tòa nhà Eccles.
Hãy gọi sự việc đúng như bản chất của nó. Vấn đề này hoàn toàn không liên quan gì đến việc sửa chữa tòa nhà, dù sẽ khá mỉa mai nếu một nhà phát triển bất động sản từng phá sản nhiều lần như Trump lại chọn con đường này để gây sức ép. Thay vào đó, đây chỉ đơn thuần là hành động của một kẻ bướng bỉnh, giận dỗi vì không đạt được ý muốn—cụ thể ở đây là lãi suất thấp hơn. Đây không phải là vụ án xây dựng, mà là một đòn tấn công trực diện vào nền tảng cốt lõi: tính độc lập trong chính sách tiền tệ của Fed.
Vậy tiếp theo sẽ ra sao?
Người ta có thể kỳ vọng Fed sẽ tuân thủ các trát đòi hầu tòa đã được ban hành, dù rõ ràng quá trình pháp lý liên quan sẽ kéo dài và mang đậm màu sắc động cơ chính trị.
Về mặt nhân sự, động thái này làm phức tạp thêm kế hoạch của Trump nhằm đề cử người kế nhiệm ông Powell vào vị trí Chủ tịch Fed, do vấp phải sự phản đối lưỡng đảng tại Thượng viện đối với các trát đòi hầu tòa này. Nhiều thượng nghị sĩ thậm chí đã tuyên bố sẽ không thông qua bất kỳ ứng viên nào cho vị trí lãnh đạo Fed cho đến khi những vấn đề pháp lý này được giải quyết dứt điểm. Hơn nữa, tôi cho rằng điều này cũng làm tăng khả năng Tòa án Tối cao sẽ ra phán quyết có lợi cho bà Lisa Cook trong vụ kiện chống lại nỗ lực của Trump nhằm sa thải bà với cáo buộc gian lận thế chấp. Đồng thời, khả năng ông Powell sẽ tiếp tục giữ chức Thống đốc Fed sau khi hết nhiệm kỳ Chủ tịch cũng tăng lên đáng kể—như một biện pháp phòng ngừa nhằm bảo vệ Fed khỏi những đe dọa liên tục đối với tính độc lập của mình.
Đối với thị trường, sự việc này một lần nữa không chỉ cho thấy bản chất cực kỳ bất ổn của chính quyền Trump, mà còn làm suy giảm niềm tin vào các thể chế kinh tế Mỹ, và theo đó là vào các tài sản của nước này. Cả đồng đô la Mỹ (USD) lẫn trái phiếu kho bạc Mỹ (UST) giờ đây sẽ phải định giá một mức phí rủi ro cao hơn đáng kể, và do đó nhiều khả năng sẽ chịu áp lực giảm giá trong ngắn hạn; thậm chí có thể đối mặt với áp lực bán tháo khốc liệt nếu vụ việc leo thang đến mức truy tố hình sự hoặc khởi kiện. Thị trường chứng khoán cũng sẽ chịu áp lực trong kịch bản đó, dù hiện tại các nhà đầu tư “bắt đáy” nhiều khả năng vẫn sẽ tích cực mua vào, nhờ vào nền tảng kinh tế và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn còn vững chắc.
Chúng ta đều hy vọng rằng những nỗ lực của Trump nhằm gây sức ép, hay thậm chí loại bỏ ông Powell khỏi vị trí lãnh đạo, sẽ không tiến xa hơn nữa. Nếu không, nền kinh tế Mỹ—và có thể cả toàn cầu—sẽ bước vào một con đường rất u ám, nơi chính sách tiền tệ bị chi phối bởi động cơ chính trị, và có lẽ sẽ không còn lối quay trở lại.