Vix хэлбэлзлийн индекс

«VIX индекс» гэж яг юу вэ?

VIX индекс нь үндсэндээ S&P 500 индексийн ирээдүйн хүлээгдэж буй үнийн хөдөлгөөнийг хэмжих үзүүлэлт юм. Бусад сонголтод суурилсан илэрхий хэлбэлзлийн адил VIX индексийг жилийн стандарт хазайлтын хувиар илэрхийлдэг. VIX индексийн түвшин нь 23–37 хоногийн хугацаатай дуусах S&P 500 индексийн сонголтуудын үнийн мэдээлэлд үндэслэн тооцогдож, улмаар тасралтгүй 30 хоногийн илэрхий хэлбэлзлийг жинлэн гаргадаг.

Энэ ойлголтыг бага зэрэг төвөгтэй болгодог нэг зүйл нь S&P 500 индексийн янз бүрийн сонголтуудын дуусах хугацаа нийлээд 30 хоногийн хугацаанд үндэслэн тооцогддог боловч, таны харж буй VIX индексийн утга нь 30 хоногийг шууд заахгүй байдагт оршино. Үнэндээ энэ нь S&P 500 индекс одоогийн суурь үнээсээ ирэх 12 сарын хугацаанд (жилийн байдлаар) дээш эсвэл доош хэдэн хувиар хэлбэлзэхийг зах зээл таамаглаж байгааг илэрхийлсэн хувь хэмжээ юм. Үүнээс гадна, зах зээл нь тухайн хэмжээнд илэрхийлэгдсэн үнийн хөдөлгөөнийг давахгүй байх магадлал 68.2% байна гэсэн итгэлцлийн түвшинг баримталж байгааг бид мэднэ.

Энгийнээр тайлбарлавал, хэрэв VIX индекс 20 (%) дээр арилжаалагдаж байвал, зах зээл ирэх 12 сарын хугацаанд одоогийн түвшнээсээ дээш эсвэл доош ойролцоогоор 20% хэлбэлзэнэ гэж үнэлж, үнийн саналд шингээсэн байна гэсэн үг.

Үүний дараа арилжаачид уг жилийн хэмжээг ашиглан энгийн тооцоолол хийж, суурь индекс (энэ тохиолдолд S&P 500) нь нэг өдөр, нэг долоо хоног зэрэг богино хугацаанд ойролцоогоор хэр хэмжээний хөдөлгөөн хийхийг тодорхойлох боломжтой. Сонголтын зах зээлийн хамгийн том давуу тал нь энэ юм — бүх зүйл математикт суурилдаг бөгөөд сонголтууд бичигдсэн ямар ч хугацаанд хүлээгдэж буй үнийн хөдөлгөөн болон түүнд хандах итгэлцлийн түвшинг тоон байдлаар илэрхийлж өгдөг.

Жилийн хэлбэлзлийг өдрийн хөдөлгөөнд хөрвүүлэх нь

Сонголтын арилжаачид хэлбэлзэл нь хугацааны квадрат язгууртай (Square Root of Time, SQOT) тэнцүү гэдгийг сайн мэддэг. Тиймээс хэрэв бид өдрийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөнийг тооцохыг хүсвэл, эхлээд жилд хэдэн арилжааны өдөр байдгийг тодорхойлж, түүний квадрат язгуурыг гаргах шаардлагатай. Долоо хоногийн хөдөлгөөнийг тооцоход мөн адил жилийн арилжааны долоо хоногуудын тооны квадрат язгуурыг ашиглана.

VIX индексээс S&P 500-ийн хүлээгдэж буй өдрийн хөдөлгөөнийг тооцоолох

• VIX индекс = 20% (S&P 500-ийн жилийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөн)
• Хугацааны квадрат язгуур = 15.9 (√252)
• Өдрийн хөдөлгөөн = 1.25% (20 / 15.9 = 1.25)

Долоо хоногийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөнийг гаргахын тулд 20-ыг 7.07-д хуваана (7.07 нь жилд ойролцоогоор 50 арилжааны долоо хоног байдгийн квадрат язгуур юм). Ингэснээр S&P 500-ийн долоо хоногийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөн 2.8% байна.

Тиймээс хэрэв S&P 500 индекс 3300 дээр арилжаалагдаж, VIX индекс 20 (жилийн) хэлбэлзлийг илэрхийлж байвал, өдрийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөн 1.25% байна гэсэн үг. Үүний дагуу зах зээл нь индекс дээш эсвэл доош ойролцоогоор 41.3 пунктээр хөдөлнө гэж хүлээж байгаа бөгөөд ингэснээр нийт хүлээгдэж буй хэлбэлзлийн хүрээ 82.6 пункт болж байна (68.2% итгэлцлийн түвшин буюу нэг стандарт хазайлт).

Гэсэн хэдий ч зах зээл нь хүлээгдэж буй хөдөлгөөний талаарх өөрийн таамаглалд алдаа гаргах нь элбэг бөгөөд чухам энэ нь арилжаачид хэлбэлзлийг худалдан авах, эсвэл зарах үндсэн шалтгаан болдог. Гэсэн ч зах зээл (мөн зах зээл бий болгогчид) үнийн хөдөлгөөний талаар ямар хүлээлттэй байгааг тоон байдлаар тодорхойлох боломж нь асар их давуу тал юм. Энэ нь зөвхөн S&P 500-ийн сонголтоор арилжаа хийдэг хүмүүст төдийгүй, S&P 500 суурь индекс, US30, NAS100 зэрэг бусад АНУ-ын хувьцааны индекс, эсвэл бүр өөр хөрөнгийн ангиллаар арилжаа хийдэг хүмүүст ч адилхан ач холбогдолтой.

Хэлбэлзэл нь чиглэлд хамааралгүй бөгөөд ирээдүйн чиглэлийг таамагладаггүйг санаарай. S&P 500 индекс хурдтай өсөж эсвэл буурч байсан ч VIX индекс өсөх боломжтой. Гэсэн хэдий ч зах зээлийн үймээн самууны олон жишээнээс харахад, тодорхойгүй байдал болон S&P 500 индексийн уналтын үеэр VIX индекс ихэвчлэн огцом өсдөг. Иймээс л олон хүн VIX индексийг «айдасын индекс» гэж нэрлэдэг.

VIX-ийг арилжаанд хэрэгсэл болгон үр дүнтэй ашиглах нь

• VIX индексээр шууд арилжаалах – VIX нь юуг илэрхийлдгийг ойлгож, суурь S&P 500 индексийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөнийг тооцоолж чадвал тухайн хэлбэлзлийн түвшин хэт өндөр эсвэл хангалттай өндөр биш байна уу гэдгийг үнэлэх боломжтой. Хэрэв та VIX индексийг худалдан авбал, S&P 500 дээр илүү том хөдөлгөөн гарна гэж таамаглаж буй хэрэг бөгөөд ингэснээр арилжаачид индексийн сонголтуудыг илүү өндөр үнээр худалдан авна гэж үзэж байна гэсэн үг. Харин VIX индексийг зарвал, хэлбэлзэл намжиж, зах зээлийн нөхцөл илүү тайван болно гэсэн хүлээлтэд суурилсан байр суурь барьж байна гэсэн үг.

• Эрсдэлийг удирдахад VIX-ийг ашиглах нь – Хэрэв бид S&P 500 индексийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөнийг ойлгож чадвал, үүнийг алдагдлыг хязгаарлах захиалгаа (stop‑loss) оновчтой тогтоох, мөн байрлалын хэмжээг зөв тодорхойлоход ашиглаж болно. Жишээлбэл, хэрэв би өдрийн график ашиглан арилжаа хийж, арилжаагаа нэг өдрөөс хоёр долоо хоног хүртэл хугацаанд барих хандлагатай бол — VIX индекс өдрийн хүлээгдэж буй хөдөлгөөнийг 1.25% гэж илэрхийлж байгаа үед, хэрэв би stop‑loss захиалгаа зах зээлийн одоогийн үнээс ердөө 0.3%-ийн зайд тавибал, зах зээлийн энгийн хэлбэлзлээр ч албадан хаагдах эрсдэл маш өндөр байна. Ийм тохиолдолд stop‑loss-ыг илүү өргөн зайд байршуулж, үүнтэй уялдуулан арилжааны хэмжээг багасгах нь илүү ухаалаг, зохистой шийдэл болно.

• VIX нь арилжааны стратегид хэрхэн нөлөөлдөг вэ – Хэлбэлзэл багатай үед арилжаачид ихэвчлэн байрлалаа барьсныхаа төлөө өгөөж хүртэх (carry буюу одоогийн орлого) стратегийг ашиглах хандлагатай байдаг бөгөөд энэ нь үр дүнтэй ажилладаг. FX зах зээлд VIX индекс бага байх үед өндөр өгөөжтэй валютууд, тухайлбал MXN, илүү сайн гүйцэтгэл үзүүлэх хандлагатай байдаг бол өндөр өгөөжтэй хувьцаанууд худалдан авагчдыг татдаг. Харин хэлбэлзэл өндөртэй үеүүдэд carry арилжаанууд хурдан хаагдаж, харин санхүүжилтийн валютууд болох JPY, CHF, зарим тохиолдолд бүр EUR хүртэл давамгай гүйцэтгэл үзүүлдэг. Мөн ийм үед арилжаачид чанартай, хамгаалах шинжтэй хөрөнгүүд рүү шилжих хандлагатай байдаг. Үүнд АНУ-ын төрийн бонд, алт, мөн тогтвортой, урьдчилан таамаглах боломжтой орлоготой компаниуд болох өргөн хэрэглээний бараа, нийтийн үйлчилгээний салбарын хувьцаанууд багтана. Үүний зэрэгцээ өсөлтөд чиглэсэн болон мөчлөгт хувьцаануудын хүрээнд богино зарах (short) илүү сайн боломжууд ч гарч ирдэг.

• Өөрийн EA (мэргэжлийн зөвлөх)-д давуу тал бий болгох – зах зээлийн орчныг ойлгох – Хэрэв таны EA хэлбэлзэл багатай, хажуугийн чиг хандлагатай зах зээлийн үед давуу талаа хадгалж чаддаг бол, VIX индекс өндөр байх нь таны EA муу гүйцэтгэх магадлалтайг илтгэнэ. Ийм нөхцөлд арилжааны хэмжээг багасгах, эсвэл бүр түр хугацаанд EA-г унтраах нь зүйтэй байж магадгүй. Харин эсрэгээрээ, хэрэв таны EA хэлбэлзэл өндөртэй үед илүү сайн ажилладаг бол, та илүү өндөр итгэл болон эерэг хүлээлттэй байж болно. VIX-ийг хүлээгдэж буй зах зээлийн нөхцөлийг үнэлэх чиглүүлэгч болгон ашигласнаар, таны EA ямар орчинд ажиллаж байгааг илүү тодорхой ойлгож, шийдвэрээ илүү итгэлтэй гаргах боломж бүрдэнэ.

VIX индексийг ойлгох нь

Мэдээний агентлагууд VIX (cash) индексийн өөрчлөлтийг ихэвчлэн иш татдаг боловч, арилжаачид энэ индексийг шууд арилжаалах, эсвэл түүнд шууд өртөх боломжгүй юм. Учир нь VIX нь S&P 500 индексийн олон төрлийн сонголтын үнийн нийлбэрээс бүрдсэн тооцооллын индекс юм. Иймээс Pepperstone нь зах зээлд идэвхтэй арилжаалагддаг, шингэн чанар сайтай, ойрын хугацааны (front‑month) VIX фьючерсүүдийг санал болгодог. Эдгээр фьючерсийн үнийг шударга үнэ (fair value)-ийн жинлэлтийг ашиглан тооцоолж, үйлчлүүлэгчдэд арилжаалах боломжтой cash индекс болгон санал болгодог. Үйлчлүүлэгчдийн байрлалууд нь суурь VIX фьючерсийн зах зээлд бүрэн хеджлэгддэг.